کارت بانکی کودکان رو چجوری بگیریم؟

کارت بانکی کودکان ابزاری برای آشنایی فرزندان با مدیریت پول و انجام پرداخت‌های روزمره است، اما شرایط دریافت آن به سن کودک، نوع حساب و مقررات بانک بستگی دارد. در ایران، خدمات بانکی ویژه کودکان و نوجوانان معمولاً از ۷ سالگی ارائه می‌شوند و محصولاتی مانند زی‌کارت پاسارگاد، بلوجونیور و متاکیدز امکان استفاده از خدمات مالی متناسب با این گروه سنی را فراهم کرده‌اند.

کارت بانکی کودکان چیست؟

کارت بانکی کودک و نوجوان کارتی است که برای استفاده از خدمات بانکی متناسب با شرایط سنی افراد زیر ۱۸ سال صادر می‌شود. این کارت معمولاً به یک حساب بانکی متصل است و با توجه به مقررات بانک و نوع محصول، می‌تواند برای خرید، برداشت وجه یا سایر خدمات پرداخت استفاده شود.

تفاوت اصلی این کارت با کارت‌های معمولی بزرگسالان، صرفاً طرح ظاهری آن نیست؛ بلکه شرایط افتتاح حساب، اختیار برداشت از موجودی، محدودیت‌های تراکنش و نقش والد یا سرپرست قانونی نیز اهمیت دارند. در بعضی محصولات دیجیتال، والدین علاوه بر تأمین پول موردنیاز فرزند، امکان مشاهده فعالیت‌های مالی، تعیین محدودیت مصرف یا مدیریت پول‌توجیبی را دارند.

بنابراین، هنگام انتخاب کارت باید مشخص کنید که هدفتان آموزش پس‌انداز، پرداخت هزینه‌های روزمره فرزند یا ایجاد امکان دسترسی کنترل‌شده به خدمات بانکی است.

بیشتر بخوانید: بهترین راه استعلام کالابرگ

کارت بانکی از چه سنی صادر می‌شود؟

سن مجاز دریافت کارت در همه بانک‌ها و محصولات یکسان نیست. برای مثال، بانک پاسارگاد از طریق خدمات زیپاد امکان افتتاح حساب دیجیتال و درخواست زی‌کارت را برای گروه سنی ۷ تا ۱۸ سال معرفی کرده است. بلوجونیور نیز در اطلاع‌رسانی‌های فعلی خود خدمات حساب و کارت را برای کودکان و نوجوانان ۷ تا ۱۸ سال معرفی می‌کند.

بااین‌حال، نباید یک سن ثابت را برای تمام خدمات بانکی کودکان در نظر گرفت. طبق دستورالعمل ارائه خدمات بانکی به افراد محجور، اختصاص ابزار پرداخت به حساب افراد زیر ۷ سال به‌طور معمول مجاز نیست و استثناهایی برای برخی افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی وجود دارد. برای گروه ۷ تا ۱۲ سال نیز ابزار پرداخت در چارچوب این دستورالعمل به کارت فیزیکی محدود شده است؛ درحالی‌که برای نوجوانان بالاتر از ۱۲ سال، با رعایت مقررات، امکان استفاده از ابزارهای پرداخت متنوع‌تری وجود دارد.

در نتیجه، برای کودکان زیر ۷ سال باید میان امکان افتتاح حساب و امکان دریافت کارت قابل‌استفاده تفاوت قائل شد. حتی اگر افتتاح حساب امکان‌پذیر باشد، صدور کارت یا فعال‌بودن خدمات پرداخت را نباید بدون استعلام از بانک قطعی فرض کرد.

بیشتر بخوانید: سهام عدالت کی واریز میشود؟

شرایط دریافت کارت بانکی کودک

شرایط دریافت کارت بانکی کودک به نوع حساب، سن فرزند و ضوابط احراز هویت بستگی دارد. در بسیاری از موارد، ولی، قیم یا نماینده قانونی باید در فرایند افتتاح حساب یا درخواست کارت نقش داشته باشد؛ اما این الزام برای تمام سنین و انواع حساب به یک شکل اعمال نمی‌شود.

طبق دستورالعمل بانکی، افراد بالاتر از ۱۲ سال تمام می‌توانند به نام خود حساب قرض‌الحسنه پس‌انداز افتتاح کنند و برداشت از این حساب پس از رسیدن به ۱۵ سال تمام امکان‌پذیر است. همچنین مادر می‌تواند برای فرزند صغیر خود حساب سپرده افتتاح کند؛ در این نوع حساب، حق برداشت تا رسیدن فرزند به ۱۸ سال تمام با مادر است. جزئیات اجرا به نوع حساب و مقررات مربوط بستگی دارد.

مدارک لازم برای افتتاح حساب کودک

مدارک لازم برای کارت بانکی کودک را باید پیش از مراجعه از بانک انتخابی استعلام کنید. بسته به روش ثبت‌نام، ممکن است اطلاعات یا مدارک زیر درخواست شوند:

• شناسنامه یا اطلاعات هویتی کودک و کد ملی او
• مدارک هویتی پدر، مادر یا سرپرست قانونی، در صورت نیاز
• شماره تلفن همراه مورد تأیید برای فرایند احراز هویت
• مدارک اثبات رابطه یا سمت قانونی سرپرست، در صورت نیاز
• اطلاعات تکمیلی حساب و نشانی محل سکونت، در صورت درخواست بانک

فهرست بالا عمومی است و به این معنا نیست که همه بانک‌ها دقیقاً همین مدارک را مطالبه می‌کنند. در روش غیرحضوری نیز ممکن است بخشی از اطلاعات از طریق سامانه‌های هویتی بررسی شود.

نقش والد یا سرپرست قانونی

نقش والد یا سرپرست فقط به ثبت درخواست محدود نمی‌شود. در بسیاری از حساب‌های افراد زیر ۱۸ سال، اختیار برداشت از موجودی با نماینده قانونی است؛ اما در برخی حساب‌های پس‌انداز، نوجوان می‌تواند شخصاً اقدام کند و از سن مقرر از موجودی خود برداشت داشته باشد.

قانون و مقررات بانکی همچنین امکان افتتاح حساب به نام فرزند صغیر توسط مادر را پیش‌بینی کرده‌اند؛ بااین‌حال، این موضوع به معنای دسترسی آزاد مادر و فرزند به تمام انواع حساب‌ها نیست. برای مثال، در حسابی که با استناد به مقررات ویژه مادر افتتاح می‌شود، حق برداشت تا ۱۸ سالگی با مادر خواهد بود. بنابراین، پیش از تأیید قرارداد باید مشخص کنید حساب به نام چه کسی است، چه کسی اجازه برداشت دارد و بعد از رسیدن فرزند به سن قانونی چه تغییری در دسترسی‌ها ایجاد می‌شود.

بیشتر بخوانید: سقف انتقال وجه چقدر است؟

روش دریافت کارت بانکی کودک

برای دریافت کارت، ابتدا باید بانک و نوع حساب مناسب را انتخاب کنید. سپس براساس شرایط همان خدمت، درخواست را به‌صورت حضوری یا غیرحضوری ثبت کنید. روش دقیق دریافت کارت ممکن است با توجه به بانک و سامانه ارائه‌دهنده متفاوت باشد.

دریافت کارت از شعبه بانک

اگر محصول موردنظر از طریق شعبه ارائه می‌شود، بهتر است والد یا نماینده قانونی، در صورت نیاز، همراه با مدارک هویتی لازم به بانک مراجعه کند. در شعبه می‌توانید درباره سن مجاز، نوع حساب، امکان صدور کارت، محدودیت برداشت و هزینه‌های احتمالی سؤال کنید.

قبل از نهایی‌کردن درخواست، مشخص کنید کارت به چه حسابی متصل می‌شود، چه کسی اجازه برداشت دارد و چه خدماتی برای سن فرزند شما فعال خواهد بود.

افتتاح حساب از اپلیکیشن بانکی

برخی خدمات، افتتاح حساب کودک و درخواست کارت را از طریق برنامه بانکی یا سامانه دیجیتال ممکن می‌کنند. برای نمونه، زیپاد درگاه دیجیتال خدمات حساب کودک و نوجوان بانک پاسارگاد است. بلوجونیور، بانکیدو و متاکیدز نیز خدمات دیجیتالی مرتبط با حساب و مدیریت مالی کودکان و نوجوانان ارائه می‌کنند.

در این روش معمولاً باید اطلاعات فرزند را وارد کنید، مراحل احراز هویت و تأیید والد یا سرپرست را انجام دهید و پس از تأیید درخواست، شیوه دریافت کارت را بررسی کنید. پیش از نصب برنامه یا واردکردن اطلاعات هویتی، از رسمی‌بودن سامانه و ارتباط آن با بانک مطمئن شوید.

کدام بانک‌ها کارت کودک دارند؟

برای انتخاب کارت، بهتر است علاوه بر نام بانک، امکانات هر محصول و شرایط فعلی دریافت آن را بررسی کنید. جدول زیر گزینه‌های شناخته‌شده را برای مقایسه اولیه نشان می‌دهد؛ سن دقیق، مدارک، هزینه‌ها و امکان ثبت درخواست جدید ممکن است تغییر کند.

اطلاعات بلوجونیور، بانکیدو، متاکیدز و کانون جوانه‌های بانک ملی در منابع منتشرشده از سوی خود این خدمات یا بانک‌های مربوط قابل پیگیری است. درباره کیوکیدز و برخی طرح‌های قدیمی‌تر، بررسی شرایط روز پیش از اقدام اهمیت بیشتری دارد.

در کنار گزینه‌های بالا، نام طرح‌هایی مانند «سپهر دانش» بانک صادرات، «آتی‌شهر» بانک شهر و «کارت جوان مهرگستر» بانک کشاورزی نیز در منابع پیشین دیده می‌شود. بااین‌حال، مبلغ هدیه افتتاح حساب، سقف تراکنش یا فعال‌بودن امکان ثبت درخواست جدید را نباید بدون تأیید تازه بانک، به‌عنوان شرایط فعلی این محصولات اعلام کرد. همچنین بانک آینده از آبان ۱۴۰۴ وارد فرایند توقف فعالیت و تعیین تکلیف با عاملیت بانک ملی شد؛ بنابراین، «حساب امید آینده» نباید بدون توضیح به‌عنوان گزینه مستقل و فعال برای افتتاح حساب جدید معرفی شود.

بیشتر بخوانید: استعلام چک ثبت شده

کارت کودک بانک پاسارگاد و زی‌کارت

زیپاد برای افتتاح حساب دیجیتال کودک و نوجوان بانک پاسارگاد معرفی شده است. زی‌کارت نیز ابزار پرداخت مرتبط با این حساب است. در معرفی این خدمت، امکاناتی مانند نظارت والدین بر تراکنش‌ها و تعیین سقف تراکنش مطرح شده است.

این گزینه برای خانواده‌هایی قابل‌بررسی است که به دنبال افتتاح حساب غیرحضوری و آشنایی فرزند با خدمات بانکی دیجیتال هستند. پیش از ثبت‌نام، شرایط فعلی محصول، محدودیت‌های تراکنش و امکانات در دسترس متناسب با سن فرزند را بررسی کنید.

کارت بانکی کودک در بلوجونیور

بلوجونیور محصولی از بلوبانک سامان برای کودکان و نوجوانان ۷ تا ۱۸ سال است. این خدمت به فرزند امکان داشتن حساب و کارت اختصاصی می‌دهد و قابلیت‌هایی مانند پول‌توجیبی، قلک و ابزارهای آموزش مدیریت مالی را معرفی کرده است. برای استفاده از آن، وجود حساب والد در بلو نیز از شرایط اعلام‌شده این محصول است.

این گزینه برای خانواده‌هایی مناسب است که می‌خواهند پول‌توجیبی فرزند را منظم‌تر مدیریت کنند و در کنار پرداخت‌های روزمره، عادت پس‌انداز را به او آموزش دهند. جزئیات هزینه کارت و سقف برداشت را باید از اطلاعات جاری بلوجونیور بررسی کنید.

خدمات بانکی کودک در بانک ملی

بانک ملی از طریق کانون جوانه‌ها خدماتی مانند حساب و کارت اختصاصی برای افراد زیر ۱۸ سال معرفی کرده است. بنابراین، محدودکردن خدمات این بانک به گروه سنی ۷ تا ۱۲ سال دقیق نیست؛ بااین‌حال، نوع ابزار پرداخت و اختیارات حساب براساس سن صاحب حساب و مقررات بانکی متفاوت خواهد بود.

کارت کودک بانک ملی را باید براساس نوع حساب، سن صاحب حساب و خدمات موردنیاز بررسی کرد. برای اطلاع از سقف تراکنش، مدارک لازم و امکان افتتاح حساب غیرحضوری، از کانال رسمی بانک یا شعبه استعلام بگیرید.

بیشتر بخوانید: استعلام زنجیره انتقال چک

تفاوت کارت مستقل کودک و کارت اضافی

کارت مستقل کودک و کارتی که به حساب والد متصل باشد، از نظر مالکیت حساب و نحوه مدیریت پول تفاوت دارند. در حالت اول، حساب به نام فرزند افتتاح می‌شود و دسترسی‌ها مطابق قرارداد و مقررات بانک تعیین می‌شوند. در حالت دوم، ابزار پرداخت به حساب دیگری وابسته است؛ اما صدور چنین کارتی برای کودک، خدمت عمومی همه بانک‌ها نیست.

جدول بالا تفاوت مفهومی دو روش را نشان می‌دهد، نه اینکه همه بانک‌ها هر دو گزینه را ارائه کنند. در هنگام انتخاب، حتماً درباره مالکیت حساب، حق برداشت و مسئولیت تراکنش‌ها سؤال کنید.

همچنین همه حساب‌های بانکی ویژه کودکان برای هزینه‌های روزمره طراحی نشده‌اند. برخی طرح‌ها، مانند حساب پس‌انداز مسکن جوانان بانک مسکن، آتیه پلاس بانک سامان و رفاه فردا بانک رفاه، ماهیت پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری بلندمدت دارند و در شرایط معرفی‌شده برای آن‌ها، امکان صدور کارت یا برداشت عادی در طول قرارداد وجود ندارد. بنابراین، اگر هدف شما پرداخت با کارت است، این حساب‌ها را با محصولات کارت‌دار کودک اشتباه نگیرید و شرایط قرارداد جاری را پیش از افتتاح بررسی کنید.

هزینه صدور و سقف تراکنش کارت کودک

هزینه صدور کارت بانکی به عواملی مانند بانک، نوع محصول، صدور اولیه یا مجدد و شیوه تحویل وابسته است. ممکن است علاوه بر صدور کارت، هزینه خدمات دیگری نیز وجود داشته باشد؛ بنابراین، مبلغ ثابتی را نمی‌توان برای همه کارت‌های بانکی کودکان اعلام کرد.

سقف تراکنش نیز به سن صاحب حساب، نوع عملیات و مقررات بانکی بستگی دارد. در نسخه منتشرشده دستورالعمل تعیین حدود ارائه خدمات بانکی به افراد محجور، با اصلاحیه ۲۶ شهریور ۱۴۰۳، ارقام زیر برای خرید با کارت و برداشت غیرحضوری درج شده است.

برای گروه بالاتر از ۱۲ تا ۱۸ سال، مجموع برداشت از طریق درگاه‌های غیرحضوری از همه حساب‌ها نیز در این دستورالعمل روزانه ۱۵ میلیون تومان و ماهانه ۵۰ میلیون تومان تعیین شده است. این ارقام مربوط به نوع مشخصی از تراکنش‌اند و نباید آن‌ها را با سقف برداشت نقدی حضوری یکی دانست.

از آنجا که دستورالعمل امکان بازنگری سقف‌ها را پیش‌بینی کرده است، پیش از انتشار نهایی مقاله یا ثبت درخواست، آخرین محدودیت‌های اعلام‌شده از سوی بانک مرکزی و بانک صادرکننده را بررسی کنید. ممکن است محصول بانکی نیز محدودیت‌های پایین‌تری داشته باشد.

هنگام ثبت درخواست، این موارد را به‌صورت مشخص بررسی کنید:

• هزینه صدور اولیه، تمدید یا صدور مجدد کارت
• سقف برداشت از خودپرداز و خرید روزانه
• محدودیت انتقال وجه و کارت‌به‌کارت
• امکان خرید اینترنتی و شرایط فعال‌سازی آن
• هزینه خدمات جانبی یا اشتراک احتمالی

بهتر است به‌جای انتخاب کارتی با بیشترین امکانات، محصولی را انتخاب کنید که هزینه و محدودیت‌های آن با نیاز واقعی فرزندتان هماهنگ باشد.

امکانات کارت بانکی کودکان

امکانات کارت بانکی کودکان در همه بانک‌ها یکسان نیست. بعضی کارت‌ها عمدتاً برای انجام پرداخت و برداشت طراحی شده‌اند؛ برخی خدمات دیجیتال نیز قابلیت‌هایی برای آموزش مدیریت پول در اختیار خانواده قرار می‌دهند.

مهم‌ترین امکاناتی که باید هنگام مقایسه بررسی کنید عبارت‌اند از:

• خرید حضوری از فروشگاه‌ها و پرداخت با دستگاه کارت‌خوان
• برداشت وجه از خودپرداز، در صورت فعال‌بودن این امکان
• مشاهده موجودی و گردش حساب
• اطلاع از تراکنش‌های انجام‌شده
• تعیین محدودیت مصرف یا تراکنش، در صورت پشتیبانی محصول
• امکانات پس‌انداز، قلک دیجیتال یا مدیریت پول‌توجیبی

برای مثال، بلوجونیور امکاناتی مانند پول‌توجیبی و قلک را معرفی کرده است و بانکیدو نیز قابلیت‌هایی برای پس‌انداز، شارژ حساب فرزند و نظارت والدین دارد. بااین‌حال، فعال‌بودن هر قابلیت و شرایط استفاده از آن را باید در نسخه فعلی محصول بررسی کرد.

مزایا و محدودیت‌های کارت کودک

یکی از مزایای اصلی کارت، فراهم‌کردن فرصتی برای تمرین مدیریت پول در موقعیت‌های واقعی است. کودک می‌تواند با راهنمایی والدین یاد بگیرد موجودی خود را بررسی کند، برای خریدهای کوچک برنامه‌ریزی داشته باشد و میان نیاز و خواسته تفاوت قائل شود. این تجربه در صورت همراهی خانواده، به رشد سواد مالی کودکان کمک می‌کند.

از طرف دیگر، دسترسی به ابزار پرداخت بدون آموزش کافی ممکن است به خرج‌کردن بی‌برنامه، افشای اطلاعات کارت یا اعتماد به فروشندگان و پیوندهای نامطمئن منجر شود. همچنین برخی خدمات یا روش‌های پرداخت ممکن است برای کودک فعال نباشند.

در نتیجه، دریافت کارت به‌تنهایی باعث مدیریت صحیح پول نمی‌شود. بهتر است والدین با تعیین بودجه مشخص، توضیح درباره پیامد خریدها و بررسی منظم تراکنش‌ها، استفاده از کارت را به فرصتی برای یادگیری تبدیل کنند.

نکات امنیتی استفاده از کارت کودک

برای استفاده ایمن از کارت، کودک باید بداند رمز کارت و اطلاعات محرمانه را در اختیار دیگران قرار ندهد. بهتر است این آموزش پیش از تحویل کارت ارائه شود و والدین نیز نحوه نگهداری کارت و استفاده از دستگاه‌های پرداخت را توضیح دهند.

نکات اصلی امنیتی عبارت‌اند از:

• رمز کارت را روی کارت ننویسید و در اختیار دوستان قرار ندهید.
• اطلاعات کارت را در پیوندهای ناشناس یا صفحات مشکوک وارد نکنید.
• برای خرید اینترنتی، فقط از درگاه‌های پرداخت معتبر استفاده کنید.
• اعلان‌های تراکنش را در صورت وجود فعال کنید و گردش حساب را بررسی کنید.
• در صورت مفقودی کارت یا مشاهده تراکنش ناشناس، بلافاصله از روش رسمی بانک برای مسدودسازی و پیگیری استفاده کنید.

همچنین بهتر است کودک بداند برای دریافت رمز، کمک یا جایزه نیازی به ارائه اطلاعات بانکی به افراد ناشناس نیست. آموزش ساده و تکرارشونده معمولاً از تذکرهای کلی و یک‌باره مؤثرتر است.

کلام آخر

برای انتخاب کارت مناسب، ابتدا سن فرزند و هدف خود از دریافت کارت را مشخص کنید. سپس بررسی کنید کدام بانک برای آن گروه سنی حساب و کارت ارائه می‌دهد، والدین چه اختیاراتی دارند و چه محدودیت‌هایی برای پرداخت، برداشت و انتقال وجه در نظر گرفته شده است.

اگر کنترل مخارج و مشاهده تراکنش‌ها برای شما اولویت دارد، کارتی را انتخاب کنید که این امکانات را به‌طور مشخص پشتیبانی کند. اگر هدف اصلی آموزش پس‌انداز است، خدماتی مانند مشاهده موجودی، پول‌توجیبی منظم و ابزارهای پس‌انداز نیز می‌توانند در تصمیم‌گیری مؤثر باشند.

پیش از ثبت درخواست، شرایط دست‌کم دو گزینه را از منابع رسمی مقایسه کنید و هزینه‌ها، مدارک، سقف تراکنش و امکانات نظارتی را بپرسید. به این ترتیب می‌توانید کارتی متناسب با سن فرزند و نیاز خانواده انتخاب کنید، بدون آنکه بابت امکانات غیرضروری هزینه بپردازید.

سوالات متداول